Ik onderscheid twee type motivatieproblemen: Type 1 en type 2.
Het is belangrijk om te weten dat deze verschillende types dezelfde diepliggende oorzaak hebben, maar het op een andere manier uiten qua gedrag. Ik zie wel dat er vaak aan symptoombestrijding wordt gedaan ipv dat de kern wordt aangepakt. In deze module leg ik jullie uit wat de kern meestal is bij deze problematiek.
Type 1: Streberige tieners
Harde werker, streber, het is nooit goed genoeg, perfectionistisch, bewijsdrang, koppelt prestaties aan identiteit, stress, emotioneel, slecht slapen, hoge cijfers, uitstelgedrag, faalangst, bijt zich ergens in vast, laag zelfvertrouwen, schreeuw om erkenning.
Accepteert vaak wel hulp.
Risico op overspannenheid, burnout op de langere termijn.
Dit zijn vaker meiden dan jongens.
Type 2: Tieners die niks (meer) doen aan school
Laat alles los, stopt met werken, verveelt zich in de klas omdat hij niks meer doet, vertoont storend gedrag in de klas, krijgt veel negatieve aandacht, spijbelt/gamen/blowen, lage cijfers, laag zelfvertrouwen, schreeuw om erkenning, voelt zich afgewezen.
Dit type wil alles zelf doen en accepteert vaak geen hulp tot grote frustratie van ouders
Risico op doubleren, afstromen van niveau, zakken voor het eindexamen. Afhankelijk van hoe het contact tussen ouders en de tiener is kan er ook een risico ontstaan op verslaving, depressie en “het verkeerde pad”. Dit omdat ze gretig op zoek zijn naar het gezien, gehoord en serieus genomen worden, erkenning. Krijgen ze dat thuis niet, dan zoeken ze het buitenshuis. Hangjongeren op straat worstelen allemaal met een gebrek aan erkenning en kunnen daar verbondenheid in voelen bij elkaar.
Dit zijn vaker jongens dan meiden.
Ik krijg vaak de vraag: Kan een tiener ook eerst type 1 zijn en daarna een type 2 worden?
Ja dat zie ik vaker gebeuren. Een tiener die altijd voldoendes haalde met weinig doen kan opeens in het voortgezet onderwijs vastlopen. “Ik doe hetzelfde als eerst, alleen krijg ik nu alleen maar onvoldoendes terug. Of ik nou wel of niet leer, het maakt niet uit. Ik kap ermee”. En ze stoppen met hun best doen, puur omdat ze niet weten wat ze anders kunnen doen. Ze hebben het gevoel geen invloed te hebben op hun resultaten. Ze voelen zich machteloos.
Onder de onderstaande video vind je nog een aantal podcasts die aansluiten op dit thema.
Vragen voor meer inzichten in je eigen situatie en tiener(s):
1. Welk type motivatieproblematiek herken je bij jouw tiener? Type en of type 2?
2. Welke van de aangegeven kenmerken herken je vooral bij jouw tiener?
3. Welke van de aangegeven kenmerken herken je momenteel (nog) niet bij je tiener?
4. a) Welke gedachten gaan er door je heen nu je de informatie over deze 2 types hebt gekregen? Schrijf alles wat in je opkomt op in je boekje. Doe dus even een braindump.
b) welke gevoelens ontstaan er door deze gedachten?
c) Welke invloed hebben deze gedachten en gevoelens (onbewust) op jouw gedrag richting je tiener denk je?
5. Als je je braindump nu terugleest, valt er dan iets op? Maak je je zorgen of vallen er juist kwartjes? Of allebei?
6. Welk type was jij vroeger (en misschien nog steeds wel)?
7. En de andere ouder, welk type is/was hij/zij?
8. Nu je helder hebt welk type problematiek jullie tiener heeft en welke jullie zelf als ouders hebben (gehad) kan je wellicht ook de botsingen beter begrijpen en plaatsen. Welke conclusie kan je trekken nu?
9. Wat is het naar jouw idee nodig om meer acceptatie en rust te creëren in de begeleiding van jouw tiener nu je dit weet?
10. Welke acties kan jij zelf inzetten om hiernaar toe te werken?