Les 2: Do’s en don’ts rondom eigenaarschap vergroten
Je weet nu wat we onder eigenaarschap verstaan. Het is natuurlijk ook belangrijk dat je weet wat jij als ouder kan doen om je tiener meer eigenaarschap te laten ontwikkelen. Allereerst is het heel belangrijk dat je je tiener bewust maakt van zijn eigen invloed op het resultaat én op zijn leven!
Om het eigenaarschap van je tiener te ontwikkelen kun je onder meer de motivatie, betrokkenheid, zelfsturing en metacognitieve vaardigheden bevorderen. Allemaal ingewikkelde termen, maar ik ga ze je uitleggen.
Onder metacognitieve vaardigheden verstaan we de kennis en vaardigheden om het eigen denken, handelen en leren organiseren, te sturen en te controleren. Het denken over ons denken. Eigenlijk van een afstandje naar jezelf kunnen kijken, om problemen op te kunnen lossen.
Het is belangrijk dat je tiener beseft dat hij zelf invloed heeft op zijn leerproces, dat zijn gedrag ertoe doet tijdens het leren. Ook de manier waarop hij tegen zichzelf praat is hierbij van invloed uiteraard. Soms is het ook interessant om bij jezelf na te gaan hoe jij hier bij jezelf eigenlijk mee omgaat. Welk voorbeeld geef jij aan je tiener op dit vlak?
Wat je als ouder kan doen:
1. De autonomie vergroten door bijvoorbeeld keuzes te geven.
2. Begeleiden bij het toepassen van verschillende leerstrategieën, zodat ze de ruimte en kans krijgen om te ontdekken welke het beste bij hem/haar past. Denk hierbij aan het maken van een samenvatting, mindmap, begrippen op flashcards schrijven, hardop de lesstof navertellen enz. Allemaal verschillende manieren van leren.
3. Ondersteunende feedback geven. Feedback waardoor je tiener begrijpt wat hij kan doen om weer verder/vooruit te gaan. Om te weten of hij (weer) op de goede weg zit. Echt het begeleiden dus in plaats van sturen.
4. Het aanbod van verschillende informatiebronnen verbeteren en vergroten. Waar kan je informatie vinden die je nodig hebt om verder te komen. Zo leert hij steeds beter zelf in actie te komen bij een vraag. Dit vergroot het eigenaarschap. Weten hoe en wat je moet doen maakt het makkelijker om in actie te komen.
5. Vraag feedback over je manier van helpen, zo kan je je eigen aanpak en benadering blijven verbeteren, aansluiten bij je tiener én het contact tussen jullie blijven verbeteren. Het is wel belangrijk dat je tiener ziet en merkt dat je iets doet met zijn feedback. Zo doe je het echt samen. Jullie vormen een team.
6. Genoeg structuur bieden als houvast. Je kan je tiener helpen om overzicht te krijgen en houden door samen een overzicht te maken van alle toetsen + de lesstof bijvoorbeeld. Uit het hoofd op papier. Dat geeft vaak zoveel meer rust.
7. Denk ook aan de tips van de vorige modules: open houding, oordeelloos blijven, vragen stellen enz
8. Aandacht besteden aan het ontwikkelen van de metacognitie door je tiener bewust naar zijn eigen gedrag en gedachten te laten kijken bijvoorbeeld.
9. Schrijf samen eens de doelen van je tiener op. Wat wil hij bereiken? Dit kan je ergens zichtbaar ophangen, zodat hij er steeds aan wordt herinnerd waar hij naar toe aan het werken is.
10. Benadruk dat fouten maken de meest effectieve manier van leren is! Handel er ook naar. We kunnen roepen dat het niet erg is om fouten te maken, maar als we vervolgens negatief reageren op een onvoldoende of een ondoordachte actie…dan klopt ons gedrag niet met de boodschap dat fouten maken mag.
Verdiepende vragen voor meer inzicht:
1. a) In welke situaties vind je het los vasthouden van je tiener het aller moeilijkste?
b) Wat zit hierachter? Wat is je grootste zorg/angst?
2. Wat mag je meer gaan doen om je tiener meer eigenaarschap je laten ervaren?
3. Wat ga je vandaag al doen om hiermee te oefenen? Je kan iets kiezen uit de tekst boven de video en vertalen naar je eigen situatie bijvoorbeeld.
4. Waar ga je mee stoppen vanaf nu, omdat het juist averechts werkt?