Les 3: Uitstelgedrag is een keuze
Uitstelgedrag is iets waar veel tieners last van hebben. Maar wat zit er eigenlijk achter dat gedrag? En hoe kan je je tiener leren dat uitstelgedrag te doorbreken? In deze les gaan we daar dieper op in. Uitstelgedrag is óók een keuze, al voelt dat voor tieners vaak niet zo. Je moet je wel eerst bewust zijn van je uitstelgedrag, zodat je bewust een andere keuze kan maken. Kies je ervoor om je te focussen, door te zetten en aan te pakken? Of kies je voor de makkelijke weg van de afleiding. Ga je iets doen wat je goed kan, leuker en makkelijker vindt? Het gaat ook hierbij om zelfcontrole en zelfsturing.
Ook bij uitstelgedrag werkt de tip die ik bij concentratieproblematiek gaf:
TIP:
Schrijf op verschillende memoblaadjes je taken (in delen) op. Elke memoblaadje is 1 (deel)taak. Hang ze op. En start. Zorg dat je aan het eind van de dag alle memoblaadjes hebt weg gewerkt. Dit zorgt voor FOCUS en dat je gaat starten!
Verdiepende vragen.
1. Wie binnen het gezin worstelen er echt met uitstelgedrag? Als niemand er mee worstelt kan je de andere vragen van deze les overslaan.
2. Kies een persoon met uitstelgedrag uit om uit te zoeken wat de oorzaak hiervan is (dat moet de desbetreffende persoon zelf natuurlijk ook willen).
a) Op welke momenten stelt hij/zij vooral uit? Als hij/zij dat nog niet weet kan het interessant zijn om daar eens bewust samen op te letten een paar dagen.
b) Wat doet hij/zij als hij uitstelt? (gamen? mobiel pakken, eten/drinken pakken, hond knuffelen enz).
3. Wat is op de meeste momenten de oorzaak dat hij/zij uitstelgedrag vertoont? Denk hierbij aan: saaie lesstof, moeilijk, ziet het nut er niet van in, weet niet wat er precies moet gebeuren, weet niet hoe het moet gebeuren, vol hoofd met…. of anders.
4. Afhankelijk van het antwoord op vraag 3 kan je samen bedenken wat er zou kunnen helpen om tóch de taak NU te volbrengen. Denk ik het hier en nu, begin met de moeilijkste, grootste, stomste opdracht!
5. Welke kwaliteiten heeft de persoon met uitstelgedrag? Noteer ze en bedenk samen hoe hij/zij ze kan inzetten om te starten in plaats van uit te stellen.
6. Zie het moment dat je gaat uitstellen als 2 stoelen (zoals Lennart Visser in de podcast vertelde). Kies je ervoor om op de stoel van de uitstel-ik te gaan zitten of ga je op de stoel zitten van de bewuste ik en pak je je verantwoordelijkheid? Welke keuze maak je?
7. Wees bewust van hoever je al bent gekomen! Welke momenten heb je overwonnen als je nu even terugdenkt? Wanneer wilde je steeds uitstellen, of had je dat ook gedaan en ben je op den duur tóch ervoor gaan zitten? Wat zorgde ervoor dat je het toen wél deed?
8. Wat kost het uitstellen je?
9. Wat levert het uitstellen je op?
10. Levert het je meer op of kost het meer? Maak jezelf hier bewust van.