Les 6: Misvattingen over motivatieproblematiek
Het overzicht hierboven geeft aan hoe motivatie werkt. Wat er vooral invloed heeft en op welke volgorde het keer op keer ontstaat. Er zijn zoveel misvattingen over het gedrag dat tieners vertonen als ze worstelen met een motivatieprobleem. En die wil ik de wereld uithelpen. Als je namelijk zou geloven dat deze misvattingen wel waar zouden zijn, dan beïnvloed dat je hele denkpatroon, gevoel én gedrag op een negatieve manier. Dat zorgt ervoor dat je in plaats van de motivatieproblematiek aanpakt, juist onbewust aan het voeden bent. En dat willen we juist nét niet! Hieronder uitspraken die ik veel hoor van ouders/docenten en die keer op keer in gesprekken die ik met tieners heb worden ontkracht. Deze les bestaat alleen uit tekst en een podcast, dus geen video
Misvattingen over motivatieproblematiek:
1. Tieners met motivatieproblemen hebben gewoon geen interesse en belangstelling.
Tuurlijk vinden ze sommige lesstof en vakken saai en nutteloos. Maar dit is zeker niet de reden waardoor ze worstelen met motivatieproblematiek. Ook al roepen tieners zit wel vaak. In de kern komt het er altijd op neer dat de tieners gewoonweg niet weten hóe, wát en/of waarom ze iets moeten doen.
2. Die lage cijfers boeit ze helemaal niet
Dit idee hebben ouders heel vaak. Het is alleen niet waar. Geen kind wordt ongemotiveerd geboren en geen kind wordt blij van onvoldoendes. Iedereen is vanuit nature nieuwsgierig en leergierig. Ze zeggen vaak uit zelfbescherming dat het ze allemaal niks kan schelen, maar ze voelen echt wel teleurstelling, frustratie, verdriet, machteloosheid e.d. Behalve als een tiener zoveel heeft geprobeerd en niks werkt, dan kan hij soms helemaal lam geslagen zijn en echt denken: nou ik weet het écht niet meer. Het boeit mij ook niet meer. Maar dan is het vaak al heel lang bezig dat niks lijkt te werken en dat de tiener ook het idee heeft niet te helpen te zijn.
3. Ze zijn gewoon lui en laks
Nee, de tieners met motivatieproblematiek zijn meestal juist MEGA ambitieus. Ze hebben hele grote doelen, zo groot dat het als onhaalbaar voelt. Ze weten niet hoe en waar ze moeten starten en doen daardoor niks. Ze willen diep van binnen heel graag, alleen ontbreken de tools en/of de basis van de sociale verbondenheid.
4. Je moet ze gewoon streng toespreken en pushen, dan gaan ze wel aan de slag
Bovenmatige correctie, verbreekt de connectie. Connectie, relatie, verbondenheid, erkennen, dat zijn de belangrijkste basisfactoren om een tiener in beweging te krijgen. Tégen de tiener praten, pushen, de ruimte van zijn autonomie verlagen is het slechtste wat je kan doen. Dat werkt niet op de lange termijn.
5. Wat doen ze nou toch moeilijk, ze zijn gewoon te verwend. Ik deed het vroeger zonder te piepen.
De wereld is zo anders dan toen wij jong waren. De tieners hebben nu veel meer afleidingen. Ze kunnen zichzelf en hun leven nu vergelijken met tieners over de gehele wereld! Wij vergeleken onszelf vroeger alleen met kinderen uit het dorp of van onze school. De tieners moeten leren om zélf hun mobiel op tijd weg te leggen, maar tegelijk lopen ze dan de kans om een uitnodiging mis te lopen. Dat maakt het zo lastig voor ze. Zelfsturing hebben ze meer dan ooit nodig als vaardigheid!
6. Gewoon de mobiel afpakken en de wifi eruit trekken, dan hebben ze geen afleiding en doen ze het wel.
Dit doen ouders vaak uit wanhoop en machteloosheid. Besef dat je door deze acties je tiener niet helpt, op de langere termijn. Je wilt je tiener leren zelfverantwoordelijk om te gaan met afleidingen. Verstandige keuzes te leren maken. Dat doe je door hier met elkaar over te praten. Door binnen de kaders ruimte te geven om te ontdekken wat wel werkt en wat niet. Voorkomt machtmisbruik. Dat zorgt voor een negatief effect op de sociale verbondenheid op de langere termijn.
7. Ze hebben gewoon schijt aan ons als ouders, respectloos zijn ze. Ik moet wel laten horen en merken dat ik hier de baas ben en dat zij het niet voor het zeggen hebben.
Dit is vaak een angst van ouders. Ik hoor deze angst vooral vaak van vaders. Besef dat je tiener op weg is naar volwassenheid. Kijk nog een keer de video over autonomie van les 2. Als ze niet luisteren naar jullie als ouders, stel jezelf dan eens de confronterende vraag of jij wel naar je puber luistert…. Leg je regels op of bespreek je het met je tiener en beslissen jullie samen wat een goede afspraak is? Dat is een groot verschil voor tieners. Het gaat niet om winnen of verliezen. Denk altijd in win-win.
8. Ze kunnen het best, maar vertikken het gewoon. Ze vinden andere dingen gewoon leuker. Verkeerde prioriteiten.
Ouders denken te vaak (onbewust) dat hun tiener het allemaal best kan, maar gewoon geen zin heeft. Je ergens toe zetten als je niet goed weet wát je moet doen of hóe is ontzettend moeilijk. Dan maak je al snel de keuze om iets te gaan doen wat je wel leuk vindt en goed kan en begrijpt. Hou dit dus altijd in je achterhoofd en kijk samen met je tiener wat er precies moet gebeuren en waar dat te vinden is bijvoorbeeld.