Samenvatting, alle belangrijke punten op een rij

Les 1: De overeenkomsten tussen de 5 uitdagingen

Iedereen heeft dezelfde diepliggende behoefte: erkenning krijgen. Het gevoel dat je goed genoeg bent.
Als je het gevoel hebt geen erkenning te krijgen ontwikkel je een overlevingsstrategie, om gezien, gehoord en serieus genomen te worden door je omgeving. En vooral door je ouders. Dit kan op verschillende manieren tot uiting komen: faalangst, perfectionisme, uitstelgedrag, concentratieproblematiek, motivatieproblematiek. Type 1 (harde werker) en type 2 (alles loslaten) herken je hierin ook weer terug. Zo zie je perfectionisme vaker bij type 1 leerlingen en uitstelgedrag en concentratieproblematiek bij type 2.
Als je het gevoel hebt geen erkenning te krijgen voor wie en hoe je bent kan je bewijsdrang ontwikkelen. De een uit dat door keihard werken en de ander wil vooral voorkomen te falen en doet daarom maar niks. Want dan kan het ook niet fout gaan. De onderliggende problematiek is bij al deze uitdagingen dus hetzelfde, alleen uiten ze het op een andere manier.

 Les 2: Concentratieproblematiek

Je spreekt van concentratieproblematiek als iemand moeite heeft met zich langere tijd op één ding te focussen. 
Concentratieproblematiek is een gevolg van iets anders, net als alle andere problemen die we in deze module bespreken. Het is voor een groot deel te vergelijken met een lege competentiebatterij (uit module 3). Dus als de tiener niet weet wat of hoe hij iets moet leren/doen. Dan laat hij zich sneller afleiden door makkelijkere en leukere dingen.
Een vol hoofd kan ook zorgen voor snellere afleiding. Je wordt niet afgeleid, je láát je afleiden. 
Je kan je leren concentreren en focussen. Dit kan je trainen.
Rust in je hoofd brengen zorgt al voor meer focus. Dit kan door een braindump, mediteren of even een muziekje te luisteren en niks doen.
Iets nieuws leren kost in het begin energie, tijd en doorzettingsvermogen. Je voelt je onzeker en ongemakkelijk, het komt echt op wilskracht aan. 
Veel herhaling zorgt ervoor dat het makkelijker wordt, sneller en beter gaat.
Routines aanleren doe je door een prikkel, gedrag, beloning te bedenken. Als je een gewoonte wilt veranderen, verander dan de prikkel, niet eerst het gedrag.
Focus op wat écht belangrijk is in het hier en nu, daarmee heb je invloed op wat er nog komen gaat. Focus op het hier en nu, als je in het hier en nu iets gaat veranderen verander je je leven en toekomst!

 Les 3: Uitstelgedrag is een keuze

Uitstelgedrag is een keuze zodra je je bewust bent van het moment dat je uitstelt.
We gaan uitstellen als we een lage competentiebatterij hebben oa. Je weet niet wat en hoe? = uitstellen
Pak eerst de moeilijkste en grootste opdracht aan.
Uitstelgedrag aanpakken gaat over het vergroten van je zelfsturing, regie pakken.
Mensen met een laag zelfbeeld hebben meer last van uitstelgedrag, omdat ze zichzelf negatief coachen.
Een positieve mindset, vertrouwen in jezelf verkleint de kans op uitstelgedrag.
Zoek uit op welke momenten je vooral uitstelt.
Wat doe je op de momenten als je uitstelt?
Wat kan je doen als je merkt dat je de neiging hebt tot uitstellen?

 Les 4: Perfectionisme

Perfectionisme is het nastreven van perfectie. Dwang om te presteren
Perfectionisme is niet per definitie slecht en negatief. Als iemand er zelf geen last van ervaart hoeft het geen probleem te zijn. Je hebt 2 verschillende soorten perfectionisme:
1. Altijd streven naar perfectie, ook wanneer het onmogelijk is omdat je er geen invloed op hebt bijvoorbeeld.
2. Streven naar perfectie, maar ook kunnen relativeren als iets niet kan. En dan het kunnen loslaten.
Type 1 zorgt voor veel stress en problemen. Type 2 heeft er vaak minder stress en last van.
De oorzaak van perfectie zit vaak in de relatie met ouders. Het gevoel dat een van je ouders jou geen erkenning geven voor het feit dat je goed bent zoals je bent. Bewijsdrang: Kijk mij, zie mij, ik doe ertoe.
Mensen met perfectionisme hebben vaak veel moeite met kritiek, omdat ze het op zichzelf als persoon betrekken. Het voelt als kritiek op hun, alsof zij “inderdaad” niet goed genoeg zijn. Gevoel van afwijzing.
Ze koppelen de resultaten aan hun identiteit.
Ga erover in gesprek. Wat levert de perfectie je op? Wat kost het je? Wat maakt het moeilijk om meer los te laten voor jou?
Loslaten van de perfectie is moeilijk, omdat dat juist datgene is wat een gevoel van controle en zekerheid geeft.

Les 5: Faalangst

Faalangst heb je als je vooral vermijdingsdoelen hebt. Je wilt het falen voorkomen. En daarom doe je iets maar niet. Je hebt angst om te presteren en dat is ook het verschil met perfectionisme.
Deze tieners kiezen voor de makkelijkste opdracht, zodat ze zeker weten dat ze het kunnen. Dit belemmert de ontwikkeling.
Ze willen voorkomen dat ze fouten maken. Ze willen voorkomen anderen teleur te stellen.
Het is interessant om samen uit te zoeken waar deze angst vandaan komt. Dat kan zijn door negatieve ervaringen uit het verleden of te hoge verwachtingen van de omgeving bijvoorbeeld. 
Onbewust spelen we als ouders soms een rol bij de ontwikkeling en het in stand houden van faalangst. Hoe ga je als ouder om met kritiek? Met tegenslagen? Met fouten? En met prestatiedruk? Erkenning, begrip en vertrouwen geven is het belangrijkste. Zo help je je kind meer zelfvertrouwen en hogere eigenwaarde ontwikkelen. Faalangst ontstaat namelijk bij mensen met een lage eigenwaarde. En zeg vooral niet tegen je kind dat het allemaal niet nodig is om zich zo te voelen, want dat is het tegenovergestelde van dat waar ze behoefte aan hebben. Ze willen gehoord en serieus genomen worden.

 Les 6: Motivatie is het overkoepelende thema.

Alle uitdagingen in deze module beginnen bij onze geschiedenis, eigenwaarde, zelfbeeld en gedachten. Motivatieproblematiek is een breed thema en alle andere uitdagingen die we hebben besproken in deze module vallen hieronder. Er is een duidelijke rode draad, veel overeenkomsten zoals je nu hebt gezien en gehoord. Dit zorgt ervoor dat je begrijpt wat er achter het gedrag van je tiener kan zitten. Als je dat weet, kan je ook meer vanuit rust en vertrouwen het gesprek erover aangaan. Je hebt nu genoeg tips en tools om ermee aan de slag te gaan denk ik!